Bestandsrechten wijzigen met CHMOD

Als je in je website werkt met afbeeldingen of documenten, kan je wel eens problemen hebben met bestandsrechten. De meeste hostingproviders bieden je de mogelijkheid om de rechten op bestanden en directories zelf aan te passen. Dit doe je met CHMOD.

Wat is CHMOD?
Het aanpassen van bestanden op UNIX of LINUX webservers doe je met het CHMOD commando (CHange MODe). Dit commando kan je uitvoeren met een FTP-programma of met plugins in je CMS. Als je die beide niet hebt moet je het aan je hostingprovider vragen. Een bestand heeft twee aspecten: rechten en eigenaren.

Leesrechten, schrijfrechten of uitvoerrechten
Op een bestand of directory kan je drie type rechten instellen:
1) Leesrechten: daarmee geef je aan of een bestand gelezen mag worden
(Read – r – getalswaarde 4)
2) Schrijfrechten: mag een bestand worden weggeschreven of overschreven
(Write – w – getalswaarde 2)
3) Uitvoerrechten: mag een bestand uitgevoerd worden als programma
(Execute – x – getalswaarde 1)

Eigenaarschap
Een bestand of directory kan ook drie type eigenaren hebben:
1) Eigenaar (Owner) – de eigenaar zelf
2) Groep (Group) – de groep waar de eigenaar inzit
3) Anderen (Other) – overige gebruikers
Het lastige hierin is dat je vaak niet zelf de eigenaar bent, maar het programma waarmee de webpagina wordt gemaakt (bijv. je CMS). Hierdoor kan het gebeuren dat een CMS een bestand installeert dat je daarna niet meer kunt wijzigen.

Berekening van bestandsrechten
Combinaties die je vaak ziet zijn 777 en 755. Hoe worden deze getallen berekend? Ze zijn in feite een optelsom van de getalswaarden van rechten per groep. Elk cijfer vertegenwoordigt een groep: het eerste de eigenaar, het tweede voor de groep, het derde voor anderen.
Dus 777 = 4 (read) + 2 (write) + 1 (execute) = 7 voor elke groep gebruikers; 755 = alle rechten voor de eigenaar en 4 (read) + 1 (execute) = 5 voor groepsgebruikers en andere gebruikers.

Wanneer gebruik je CHMOD 777 of 755?
CHMOD 777 – op bestanden waar iedereen in moet kunnen werken zoals directories
CHMOD 755 – op bestanden waar je alleen gebruikers uit wilt laten lezen of uitvoeren, bijv. CGI scripts

FTP-programma's waarmee je CHMOD kunt uitvoeren
Zelf gebruik ik FileZilla (gratis) voor Windows en Transmit (commercieel) op de Mac.

Verder lezen

• Een CHMOD handleiding van XS4ALL.
• Een CHMOD calculator van WebWeaver.